Phân loại kiến thức

Một điều có thể được ghi chép rất kỹ, nhưng vẫn chưa phải là điều đã được chứng minh.

Ta không sợ những câu hỏi lớn. Ta chỉ sợ câu trả lời quá vội.

Vì vậy, PKD không hỏi trước: “Nó có thật không?”

PKD hỏi trước: “Ta đang cầm trong tay cái gì?”

                 MỘT KHẲNG ĐỊNH
                        │
          ┌─────────────┴─────────────┐
          ▼                           ▼
  HÌNH THÁI TRI THỨC             PHÂN LOẠI
       Nó là gì?             Nó đứng ở đâu?
          │                           │
          ▼                           ▼
  tư liệu · ca quan sát       theo đúng lĩnh vực
  nghiên cứu · mô hình        và đúng phương pháp
  truyền thống · lời kể
          │                           │
          └─────────────┬─────────────┘
                        ▼
               ĐỌC CHẬM HƠN
             KẾT LUẬN KHIÊM NHƯỜNG HƠN

1. Khẳng định là gì?

Khẳng định là một câu nói về thế giới mà ta có thể xem xét.

“Có một bản ghi âm.”
          │
          ▼
  Khẳng định về sự tồn tại của tư liệu

“Bản ghi âm này chứng minh linh hồn tồn tại.”
          │
          ▼
  Một khẳng định khác, lớn hơn nhiều — cần xét riêng

Đây là nguyên tắc quan trọng nhất của thư viện: một tư liệu có thật không tự biến mọi điều được nói trong tư liệu thành sự thật.

2. Hình thái tri thức — chiếc nhãn chung

Hình thái tri thức gọi tên loại thông tin chính của một hồ sơ. Nó dùng được cho cả UFO, META và SOUL. Không có nhãn nào “cao quý” hơn nhãn nào.

TƯ LIỆU GỐC                 Văn bản, hiện vật, hồ sơ nguyên bản
        │
HỒ SƠ QUAN SÁT              Radar, ca lâm sàng, điều tra thực địa
        │
NGHIÊN CỨU CÓ PHƯƠNG PHÁP   Thí nghiệm, quy trình, phân tích
        │
MÔ HÌNH / LÝ THUYẾT         Định luật, khung toán, giả thuyết
        │
DIỄN GIẢI / TRUYỀN THỐNG    Triết học, hệ chú giải, thực hành sống
        │
LỜI KỂ / GIAI THOẠI         Hồi cố, giai thoại, lời thuật lại

Hình thái tri thức	Ví dụ trực tiếp	Điều nhãn này không nói
Tư liệu gốc	Bản quét một công văn, cuộn văn bản Nag Hammadi, ảnh radar gốc	Nội dung trong tư liệu là đúng hoàn toàn
Hồ sơ quan sát / ca thực địa	Vụ việc có nhật ký radar; hồ sơ một ca trải nghiệm cận tử	Nguyên nhân của hiện tượng đã được xác định
Nghiên cứu có phương pháp	Thí nghiệm Ganzfeld; nghiên cứu AWARE	Kết quả đã chứng minh một bản thể luận
Mô hình / lý thuyết	Phương trình Maxwell; nghiệm Alcubierre	Mọi ứng dụng suy diễn từ mô hình đều có thật
Diễn giải / truyền thống	Diễn giải đa thế giới; Kabbalah; Đạo Mẫu	Đây là dữ liệu thực nghiệm
Lời kể / giai thoại	Lời kể hồi cố sau nhiều năm; lời thuật lại từ buổi cầu cơ	Người kể nói dối hoặc câu chuyện vô giá trị văn hóa

Một hồ sơ nguyên tử chỉ có một hình thái chính. Nếu một bài dài chứa cả tư liệu, ca quan sát và diễn giải, thư viện chỉ tách chúng thành nhiều hồ sơ khi có đủ nguồn. Không tự gán nhãn từ văn xuôi.

Hình thái tri thức không trả lời: “Nó có đúng không?”

Nó chỉ trả lời: “Nó là loại thông tin gì?”

3. Phân loại — chiếc la bàn riêng của từng lĩnh vực

Mỗi lĩnh vực có một cách kiểm tra khác nhau. Không thể dùng thước đo của vật lý để chấm một cổ thư; cũng không thể dùng sự tồn tại của một cổ thư để chứng minh một mệnh đề vật lý.

UFO / UAP  ──► hồ sơ và lớp bằng chứng
META       ──► trạng thái tri thức của khẳng định vật lý
SOUL       ──► loại nguồn và phương pháp nghiên cứu

UFO / UAP — hồ sơ và lớp bằng chứng

Trong UFO / UAP, Phân loại chấm hồ sơ và lớp bằng chứng. Nó không chấm vật thể có phải là NHI hay không.

Phân loại	Ý nghĩa	Ví dụ trực tiếp
Phân loại 1	Hồ sơ chính thức hoặc dữ liệu đồng thời có thể truy vết	Một nhật ký radar, bản ghi liên lạc không lưu, công văn giải mật, ảnh cảm biến gốc
Phân loại 2	Nhiều nhân chứng hoặc phân tích kỹ thuật có thể kiểm tra, nhưng thiếu dữ liệu đồng thời khóa sự kiện	Một vụ có nhiều nhân chứng độc lập và bài phân tích kỹ thuật, nhưng không còn radar gốc
Phân loại 3	Lời kể hồi cố, giai thoại hoặc khẳng định phổ biến chưa có hồ sơ gốc tương ứng	Lời kể về một vụ việc được công bố nhiều thập kỷ sau, nhưng không có nhật ký hay dữ liệu cảm biến cùng thời

RADAR + VIDEO HỒNG NGOẠI
             │
             ▼
  hồ sơ cảm biến đáng đọc kỹ
             │
             └── không tự động thành “tàu ngoài hành tinh”

META — trạng thái tri thức của khẳng định vật lý

Trong META, Phân loại chấm trạng thái tri thức của một khẳng định vật lý. Một định luật đã kiểm chứng, một mô hình hiệu dụng, một giả thuyết toán học, một diễn giải triết học và một lỗi phạm trù không được để lẫn vào nhau.

Phân loại	Ý nghĩa	Ví dụ trực tiếp
Phân loại 1	Đã được kiểm chứng trong miền áp dụng	Bảo toàn năng lượng–động lượng; phương trình Maxwell; GPS cần thuyết tương đối
Phân loại 2	Mô hình dùng tốt trong một miền, sai khi kéo quá giới hạn	Cơ học Newton dùng tốt ở vận tốc thông thường nhưng không thay thế thuyết tương đối
Phân loại 3	Khung toán học nghiêm túc, chưa có thực nghiệm quyết định	Nghiệm Alcubierre; lý thuyết dây; lỗ sâu với các điều kiện đặc biệt
Phân loại 4	Diễn giải hoặc siêu hình học chưa được thực nghiệm quyết định	Diễn giải đa thế giới; vũ trụ khối; thuyết mô phỏng
Phân loại 5	Lỗi phạm trù hoặc suy diễn sai từ thuật ngữ vật lý	“Rối lượng tử cho phép thần giao cách cảm”; “năng lượng điểm không là động cơ miễn phí”

NGHIỆM ALCUBIERRE LÀ MỘT NGHIỆM TOÁN
                  │
                  ▼
        giả thuyết cần kiểm chứng
                  │
                  └── không suy ra một vật thể UAP dùng nó

SOUL — loại nguồn và phương pháp nghiên cứu

Trong SOUL, Phân loại chấm loại nguồn và phương pháp nghiên cứu. Một bản văn có thể là tư liệu gốc. Một thí nghiệm có thể có quy trình. Một ca trải nghiệm cận tử có thể có hồ sơ. Nhưng mỗi điều đó vẫn là một câu hỏi khác với câu hỏi: khẳng định về bản chất thế giới có đúng không?

Phân loại	Ý nghĩa	Ví dụ trực tiếp
Phân loại 1	Văn bản hoặc hiện vật gốc; cần ghi rõ phương pháp định tuổi/xác thực	Cuộn Biển Chết định tuổi khảo cổ; Nag Hammadi; ấn bản cổ có nguồn gốc thư viện rõ
Phân loại 2	Chương trình định chế hoặc thí nghiệm có hồ sơ/quy trình	Thí nghiệm Ganzfeld; phòng thí nghiệm Rhine; nghiên cứu AWARE có quy trình công bố
Phân loại 3	Ca lâm sàng hoặc thực địa có hồ sơ	Hồ sơ trải nghiệm cận tử có dữ kiện y khoa; ca CORT được đối chiếu nhân thân; vụ việc hiện trường có biên bản
Phân loại 4	Truyền thống sống, hệ thực hành hoặc hệ chú giải	Kabbalah, Kim cương thừa, Nội đan, Đạo Mẫu
Phân loại 5	Đồng cốt, lời sấm cá nhân, giai thoại hiện đại hoặc tư liệu chưa được kiểm chứng bằng phương pháp phù hợp	Các buổi đọc đồng cốt của Edgar Cayce; The Ra Material; lời tiên tri cá nhân

VĂN BẢN CÓ THẬT
       │
       ▼
lịch sử có thể truy vết
       │
       └── không tự động thành sự thật vật lý

4. Cách đọc một nhãn

Nhãn đầu tiên cho biết Hình thái tri thức bằng chữ. Nhãn thứ hai, nếu có, cho biết Phân loại trong lĩnh vực đó.

Khi di chuột hoặc dùng bàn phím chọn nhãn, phần giải thích hiện ra sẽ nói rõ nó đang phân loại cái gì — và quan trọng hơn, nó không phân loại cái gì.

Đây là nhãn phân loại; không xác nhận khẳng định là sự thật.

Hãy dùng Hình thái tri thức để khám phá toàn thư viện. Hãy đọc Phân loại trong đúng lĩnh vực của nó.

ĐỪNG HỎI:  “Nó là mức mấy?”
HÃY HỎI:  “Nhãn này đang nói về nguồn,
           phương pháp, hay chính khẳng định?”